خانه های ضعیف
خانه‌های ضعیف پایگاههای مناسبی برای سوارها به ویژه اسب می باشند. گاهی جایگیری یک اسب در یک پایگاه چنان موثر است که طرح‌ریزی کل بازی بر اساس آن صورت می‌گیرد. نمونه زیر بخوبی این مطلب را نشان می‌دهد .

نمونه سوم

سفید:بولسلاوسکی

 سیاه:لیسیتسین

 قهرمانی شوروی 1956

Boleslavsky,I – Lisitsin,G

URS-ch 1956

 1.c4!

سفید برای کنترل کامل خانه d5 تلاش می کند. در صورت:

1.Nc7,Qc6! (1…,Rac8? 2.Bb5) 2.Nxa8,d5!

سیاه موفق می شد خود را از شر پیاده عقب افتاده d6 و ضعف خانه d5 خلاص کند و ابتکار عمل را بدست گیرد.

1…, Bxc4 2. Nc3 , Qb3 3. Bxc4 , Qxc4 4. Bg5!

سفید پس از اینکه فیل مدافع خانه d5 را به قیمت قربانی کردن یک پیاده از بازی خارج نمود اکنون آخرین مدافع این خانه را نیز هدف قرار داده است.

 

4…, Qe6 5. Bxf6 , Qxf6 6. Nd5

 

اسب بالاخره خانه d5 را تصاحب می کند در حالی که هیچ یک از سوارهای سیاه نمی توانند با آن هماوردی کنند. دقت کنید پس از این سفید بخاطر موقعیت مناسب اسب طرح حمله مستقیم به شاه حریف را پی می گیرد.

6…, Qh4!?

با ایده جلوگیری از هجوم پیاده های سفید در جناح شاه.

7. Qe2!

در صورت 7.g3 سیاه می توانست با 7…,Qh3 حمله پیاده ای سفید در جناح شاه را متوقف نماید.اما اکنون سفید قصد دارد با حرکت 8.Qf1! از حرکت پیشگیرانه سیاه جلوگیری کرده و حمله خود را آغاز نماید.

7…, Bf8 8. Qf1! , Rac8 9. g3 , Qg5 10. h4! , Qh6 11. g4

یورش پیاده ای سفید با موفقیت ادامه می یابد در حالی که سیاه دفاع مناسب یا ضد حمله موثری در اختیار ندارد.

11…, g5 12. hxg5 , Qxg5 13. Rh5 , Qg6 14. g5! , h6 (14…,Qxh5? 15.Nf6+) 15. Rxh6!

15…, Qxg5 16. Rh5 1-0

سیاه تسلیم شد.

 

گاهی اوقات قرار گرفتن چند پیاده در خانه های همرنگ باعث ایجاد یک‌سری خانه های همرنگ ضعیف می گردد. که به اصطلاح آن را ضعف جنبی یا ضعف تکرنگی می گویند. هنگامی که فیل مدافع این خانه ها در بازی نباشد ضعف جنبی یکی از عوامل مهم تعیین کننده وضعیت است. معمولأ ضعف جنبی با فیل بد همراه است که در این صورت وضعیت بسیار وخیم تر است.

نمونه چهارم

سفید:ماکوگونوف

سیاه:باتوینیک

اسوردلوفسک 1943

 Botvinnik,M - Makogonov,V

Sverdlovsk 1943

خانه های سفید رنگ در اردوی سفید ضعیف شده اند سیاه برای تثبیت ضعف این خانه ها و استفاده از آن مدافعین آنها را حذف می کند.

1…, Bxc3! 2. bxc3 , Bf5!

پس از تعویض فیلها ، ضعف خانه های سفید رنگ آشکارتر می شود و خانه e4 پایگاه مناسبی برای اسب سیاه است. 

تصاویر نمونه